Okres wyprzedaży i terminów podatkowych to dla oszustów wyjątkowo dobry czas, bo ludzie spodziewają się wtedy wielu wiadomości. Brytyjskie instytucje ostrzegają przed fałszywymi e-mailami i SMS-ami podszywającymi się pod urząd skarbowy oraz sklepy. Zasady obrony są na tyle uniwersalne, że przydadzą się też polskim internautom.

Fałszywy urząd skarbowy

W Wielkiej Brytanii osoby prowadzące własną działalność lub mające więcej niż jedno źródło dochodu muszą złożyć zeznanie podatkowe do końca stycznia. Przestępcy wykorzystują ten termin i zalewają ludzi wiadomościami łudząco podobnymi do tych od tamtejszego urzędu skarbowego, HMRC. Ich celem są strony-wydmuszki, na których ofiary zostawiają dane osobowe i finansowe.

Skala jest duża. Według nowych danych HMRC przekazanych BBC urząd otrzymał 95 340 zgłoszeń podejrzanych oszustw w ciągu roku do końca października. Około 900 zgłoszeń dotyczyło jednego schematu: e-maili ze złośliwym załącznikiem, który prowadził do fałszywej witryny udającej stronę rządową. Szefowa bezpieczeństwa HMRC Lucy Pike przypomina, że zgłaszanie takich prób pomaga je blokować i chroni innych.

HMRC podaje trzy zasady, po których można rozpoznać podróbkę. Urząd:

  • nigdy nie informuje e-mailem, SMS-em ani telefonicznie o należnym zwrocie i nie prosi o jego odebranie,
  • nigdy nie żąda danych osobowych ani finansowych w e-mailu czy wiadomości tekstowej,
  • nigdy nie zostawia gróźb o postępowaniu sądowym lub aresztowaniu na poczcie głosowej.

Black Friday: fałszywe okazje

Przed wyprzedażami oszuści podszywają się pod znane sklepy. Chcą wyłudzić dane albo przyjąć płatność za towar, który nigdy nie dotrze do klienta. Kirsty Adams, ekspertka banku Barclays ds. oszustw, zwraca uwagę, że odliczający czas licznik albo „okazja” z konta łudząco podobnego do znanej marki skłaniają do zapłaty bez sprawdzenia. Jej rada jest krótka: „żadna okazja nie jest warta pośpiechu”.

Bank zaleca cztery kroki:

  • zatrzymaj się i sprawdź ofertę zamiast ulegać presji czasu,
  • płać kartą przez zaufany serwis płatniczy, a nie przelewem do nieznajomego,
  • stronę lub aplikację sklepu otwieraj samodzielnie, bez klikania w linki z e-maili, reklam i postów,
  • gdy coś budzi wątpliwości, porozmawiaj z bliskimi lub z bankiem, a przy podejrzeniu oszustwa zadzwoń do banku od razu.

Co to oznacza w Polsce

HMRC to brytyjski urząd i jego komunikaty nie dotyczą polskich podatników. Mechanizm jest jednak taki sam: wiadomość o rzekomym zwrocie, zaległości lub konieczności „potwierdzenia danych” ma wywołać pośpiech i skłonić do kliknięcia w link. U nas sezon rozliczeń PIT przypada na wiosnę, ale w każdym momencie warto zachować tę samą ostrożność. Zamiast klikać, wejdź na oficjalną stronę instytucji, wpisując adres ręcznie lub korzystając z własnych zakładek.

Podobnie jest z Black Friday, który w Polsce również przyciąga tłumy w sieci. Można się spodziewać, że i u nas pojawią się fałszywe sklepy oraz reklamy w mediach społecznościowych kuszące zbyt niską ceną. Przed zakupem w nieznanym sklepie sprawdź, czy ma dane firmy i regulamin, poszukaj opinii poza jego stroną i unikaj płatności, które trudno cofnąć. Podejrzane wiadomości warto zgłaszać, na przykład do CERT Polska, a w razie utraty pieniędzy skontaktować się z bankiem i policją.

Źródło: BBC News – „Black Friday and tax return scams – don’t fall for these”

amtm.pl alp-link.com bhtm.org