Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył, że na okupowanych przez Rosję terenach kraju ponownie wprowadzono ograniczenie prędkości w systemie Starshield, wojskowej wersji internetu satelitarnego Starlink. SpaceX odpiera te zarzuty i twierdzi, że nic się nie zmieniło.

Co powiedział Zełenski

Ukraiński przywódca przemawiał podczas 9. szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Irlandii. Jak przekazał, Ukraina wykryła na czasowo okupowanych terenach kolejne limity działania Starshield. Według niego ograniczenie wróciło do poziomu 161 km/h, czyli około 100 mil na godzinę.

Zarzut sprowadza się do tego, że Starshield przestaje działać na ukraińskich dronach wojskowych, gdy lecą szybciej niż 161 km/h. Zełenski podkreślił też, że Stany Zjednoczone przekazały na ten temat „bardzo mało” informacji. Bez łączności satelitarnej na dronach Ukraina nie jest w stanie przechwytywać rosyjskich dronów, które nadlatują z okupowanych obszarów.

Odpowiedź SpaceX i tło sprawy

Firma zareagowała stanowczo. Dział relacji medialnych SpaceX przekazał redakcji Ars Technica, że to nieprawda i że nie było żadnej zmiany.

SpaceX ma kilka kontraktów z Pentagonem na zapewnienie Ukrainie dostępu do Starshield. Szef firmy Elon Musk mówił w ubiegłym miesiącu, że decyzje o ograniczeniach podejmuje rząd USA. Biuro inspektora generalnego Pentagonu odmówiło następnie wszczęcia postępowania, o które zwróli się amerykańscy senatorowie, a które miało ustalić, kto zlecił wprowadzenie restrykcji.

Według doniesień ukraińscy urzędnicy uważają, że limit przywrócono, by wywrzeć presję na Kijów w trwającej rundzie rozmów pokojowych z Rosją. Nie jest to jednak potwierdzone przez żadną ze stron.

Co to oznacza w praktyce

Łączność satelitarna jest dla współczesnych dronów kluczowa: pozwala je sterować i przekazywać obraz na odległość, także tam, gdzie zawodzą naziemne sieci lub są zagłuszane. Gdy system przestaje działać powyżej określonej prędkości, szybkie drony, np. przechwytujące, tracą dużą część swojej użyteczności. Dlatego spór o to, czy limit obowiązuje, ma realne znaczenie na froncie.

Dla polskiego czytelnika sprawa jest istotna z kilku powodów. Pokazuje, jak bardzo bezpieczeństwo państwa może zależeć od infrastruktury kontrolowanej przez prywatną firmę i decyzji innego rządu. Ten wątek wraca w debacie europejskiej o niezależnych systemach łączności satelitarnej, w tym o unijnych projektach, które mają ograniczyć takie uzależnienie. Polska, jako państwo graniczące z Ukrainą i dużo inwestujące w obronność, śledzi rozwój dronowej wojny z bliska.

Na razie mamy dwie sprzeczne wersje: ukraiński prezydent mówi o powrocie limitu, a SpaceX zaprzecza. Niezależnego potwierdzenia żadnej z nich w dostępnych informacjach nie ma.

Źródło: Ars Technica – „Ukraine says SpaceX Starshield is restricted again; SpaceX claims it isn’t”